Του Μηνά Στραβοπόδη

Η πρώτη μου σκέψη για το βιβλίο «Αγαπώ» του Vito Mancuso ήταν:

«Πώς να χωρέσω ολόκληρο τον ουρανό μέσα σε ένα ποτήρι;»

Έτσι, αποφάσισα να εστιάσω σε ένα-δύο πράγματα που μου έκαναν τη μεγαλύτερη εντύπωση…

Στο πρώτο μέρος του βιβλίου ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο να είναι το παράδοξο του ερωτευμένου, ο οποίος, ως άνθρωπος, κάνει τα πάντα, για να αποκτήσει την ελευθερία του, αλλά μόλις ερωτεύεται, με τη θέλησή του μπαίνει σε μια διαδικασία απώλειας της όποιας ελευθερίας είχε κατακτήσει.

Έτσι, ο συγγραφέας μπαίνει σε μια διαδικασία να ορίσει την αγάπη, αλλά και να μιλήσει για τις αποχρώσεις της –έρωτας, φιλία, αγάπη. Μου έκανε, επίσης, εντύπωση η αναφορά στα είδη αγάπης:

Σε αυτόν που αγαπά –υποκείμενο

Σε αυτόν που αγαπιέται –αντικείμενο

Αλλά και σε δύο ακόμα είδη:

Την αγάπη για τον θεό & Την αγάπη για τον εαυτό μας

Και πώς τελικά αυτά τα δύο μοιάζουν να είναι σαν ένα παίγνιο μηδενικού αθροίσματος…

Ύστερα ήρθε το δεύτερο μέρος που μιλάει για το πώς βιώνεται η αγάπη…

Σε αυτήν τη ενότητα γίνεται μια εμπεριστατωμένη αναδρομή για τη διαμόρφωση της ηθικής της καθολικής εκκλησίας και τη σχέση αυτής με τη σεξουαλικότητα…

Η ενδελεχής έρευνα που είναι ξεκάθαρο πως έχει κάνει ο συγγραφέας με έκαναν να κατανοήσω πώς μέσα από την ηθική της καθολικής εκκλησίας, η οποία καθολική εκκλησία έπαιξε για αρκετούς αιώνες ρόλο καταλυτικό στη διαμόρφωση της Δυτικής Σκέψης -ή μάλλον στην οπισθοδρόμησή της- διαμορφώθηκε ένα κοινωνικό γίγνεσθαι με βαθιά ριζωμένα στις συνειδήσεις των ανθρώπων σαθρά κοινωνικά στερεότυπα, καθώς επίσης και μια κουλτούρα μισογυνισμού και ομοφοβίας –κατάλοιπα αυτής της κουλτούρας συνεχίζουν να υπάρχουν, δυστυχώς, κανονικά στις μέρες μας στα εργασιακά περιβάλλοντα, στην πολιτική σκηνή της χώρας κ.α.

Δεν σας κρύβω πως σε αυτό το σημείο του βιβλίου, όπου φαίνεται με πολύ γλαφυρό τρόπο το πόσο πολύ η καθολική εκκλησία πάσχιζε να κόψει και να ράψει μια ηθική που να ταιριάζει στα μέτρα της εξουσίας της, εμένα μου ερχόταν ξανά και ξανά η φράση του Αλμπέρ Καμύ, ως απάντηση στην καθολική εκκλησία, που νομίζω πως εμπερικλείει αυτό που και ο Vito Mancuso επιθυμεί να πει μέσα από αυτό το βιβλίο και λέει:

«Αν είχα να γράψω ένα βιβλίο για την ηθική θα είχε 100 σελίδες, οι 99 λευκές. Στην τελευταία θα έγραφα: Δεν γνωρίζω άλλο χρέος από την αγάπη».

Και αν, τελικά, θεός είναι η Αγάπη, όπως αναφέρει ο συγγραφέας, μέσα από το βιβλίο αυτό αντιλήφθηκα το πώς αυτοί που θεωρητικά αποτελούν τον εκπρόσωπο του θεού στη Γη κατακρεούργησαν για αιώνες ολόκληρους την Αγάπη και άρα τον ίδιο τον θεό τους…

Κλείνοντας κρατώ τη φράση του συγγραφέα ότι Αγάπη είναι όταν το «Εγώ» παραμερίζεται. Αγάπη είναι όταν κάνουμε χώρο για τον άλλο.

Κάτι που μου θυμίζει μια φράση ενός άλλου συγγραφέα, του Νίκου Καζαντζάκη, που λέει:

«Τι είναι αγάπη;
Δεν είναι συμπόνια μήτε καλοσύνη.
Στη συμπόνια είναι δύο, αυτός που πονά κι αυτός που συμπονάει.
Στην καλοσύνη είναι δύο, αυτός που δίνει κι αυτός που δέχεται.
Μα στην αγάπη είναι ένα.
Σμίγουν οι δύο και γίνονται ένα.
Δεν ξεχωρίζουν.
Το εγώ και εσύ αφανίζονται.
Αγαπώ θα πει χάνομαι»

Και θα συμπληρώσω… «χάνομαι, για να υπάρξω ολοκληρωτικά!»


Επιμέλεια κειμένου: Βάσω Τσακάλου