Σκέψεις CultArt: The Walk-In

Η σειρά The Walk-In δεν είναι απλώς ένα τηλεοπτικό δράμα· είναι μια κατάβαση σε ένα υπόγειο ρεύμα της σύγχρονης βρετανικής κοινωνίας. Από την αρχή οφείλει κανείς να τονίσει ότι πρόκειται για σειρά βασισμένη σε αληθινά γεγονότα. Και αυτή ακριβώς η γνώση –ότι όσα παρακολουθούμε δεν είναι προϊόν μυθοπλασίας αλλά απόηχος πραγματικών ζωών, πραγματικού μίσους και πραγματικών νεκρών– φορτίζει κάθε σκηνή με μια βαριά, σχεδόν ασφυκτική, ηθική ένταση.
Η πλοκή ακολουθεί τον Ματ Κόλινς, ακτιβιστή, που έχει το Hope Not Hate, ένα ενημερωτικό website, ο οποίος βρίσκεται στο επίκεντρο μιας ανεπίσημης, σκοτεινής μάχης απέναντι στην αναδυόμενη ακροδεξιά τρομοκρατία στη Βρετανία. Παράλληλα, γνωρίζουμε τον Ρόμπι Μιούλεν, έναν νεαρό άνδρα παγιδευμένο σε μια ζωή χωρίς προοπτικές, ο οποίος σταδιακά ριζοσπαστικοποιείται και εντάσσεται σε νεοναζιστικούς κύκλους, πριν επιχειρήσει – κυριολεκτικά με ένα “walk-in” σε αστυνομικό τμήμα– να αποστασιοποιηθεί από τον κόσμο που τον απορρόφησε. Η αφήγηση δεν κινείται με τη βεβαιότητα ενός αστυνομικού θρίλερ· προχωρά διστακτικά, σαν να φοβάται τις ίδιες τις απαντήσεις που αναγκάζεται να δώσει.
Το The Walk-In δεν ενδιαφέρεται τόσο για το «ποιος» όσο για το «πώς» και το «γιατί». Πώς γεννιέται ένας εξτρεμιστής; Πώς μια κοινωνία που διακηρύσσει την πρόοδο και τη δημοκρατία επιτρέπει τη δημιουργία θυλάκων μίσους στο εσωτερικό της; Και το πιο άβολο ερώτημα απ’ όλα: ποια είναι η συλλογική μας ευθύνη;
Στον πυρήνα της σειράς βρίσκεται η κοινωνική περιθωριοποίηση. Ο Ρόμπι δεν παρουσιάζεται ως τέρας, αλλά ως προϊόν. Ένας νέος άνθρωπος χωρίς σταθερή εργασία, χωρίς κοινωνικό κεφάλαιο, χωρίς αίσθηση ότι ανήκει κάπου. Η οικονομική επισφάλεια δεν εμφανίζεται εδώ ως απλό κοινωνιολογικό δεδομένο, αλλά ως υπαρξιακό κενό. Όταν η κοινωνία δεν προσφέρει αφήγημα νοήματος, κάποιος άλλος θα το κάνει. Και η ακροδεξιά είναι πάντα πρόθυμη να προσφέρει μια απλή, βίαιη ιστορία: για προδότες και εχθρούς, για μια φαντασιακή καθαρότητα που χάθηκε και πρέπει να αποκατασταθεί.
Ο κυνισμός της σειράς έγκειται στο ότι δεν προσποιείται πως αυτό το φαινόμενο είναι περιθωριακό. Δεν πρόκειται για λίγους «τρελούς», αλλά για ένα οικοσύστημα ιδεών που αντλεί δύναμη από την αίσθηση αδικίας, την κοινωνική εγκατάλειψη και την πολιτική υποκρισία. Η ακροδεξιά αφήγηση λειτουργεί σαν υποκατάστατο κοινωνικής πρόνοιας: προσφέρει ταυτότητα εκεί που το κράτος προσφέρει σιωπή, αδελφοσύνη εκεί που η αγορά προσφέρει ανταγωνισμό, και εχθρούς εκεί που η πραγματικότητα είναι πολύ σύνθετη για να γίνει κατανοητή.
Το The Walk-In επιμένει να δείχνει πως η ριζοσπαστικοποίηση δεν συμβαίνει σε μια στιγμή. Είναι μια αργή διάβρωση. Ένα φόρουμ, ένα meme, μια «αθώα» συζήτηση που μετατρέπεται σε ιδεολογική πειθαρχία. Η βία δεν έρχεται ξαφνικά· κανονικοποιείται. Και εδώ η σειρά κοιτά κατάματα και τα ΜΜΕ και την πολιτική τάξη, που συχνά αντιμετωπίζουν τον εξτρεμισμό είτε ως θέαμα είτε ως εργαλείο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η αναφορά στη δολοφονία της Τζο Κοξ, της Βρετανίδας βουλευτού που δολοφονήθηκε το 2016 από ακροδεξιό εξτρεμιστή. Η παρουσία της στη σειρά δεν είναι απλώς ιστορική αναφορά· λειτουργεί σαν ηθικό σημείο μηδέν. Η Κοξ προσωποποιεί την ιδέα ότι ο πολιτικός λόγος δεν είναι αφηρημένος. Οι λέξεις σκοτώνουν. Τα συνθήματα διαμορφώνουν πραγματικότητες. Και όταν ο δημόσιος λόγος δηλητηριάζεται από μίσος, κάποιος τελικά θα τραβήξει τη σκανδάλη.
Η δολοφονία της Κοξ λειτουργεί ως φάντασμα που πλανάται πάνω από όλη τη σειρά. Υπενθυμίζει ότι η ακροδεξιά βία δεν είναι θεωρητική απειλή αλλά παρόν. Και, ταυτόχρονα, αποκαλύπτει την αμηχανία της κοινωνίας μετά το σοκ: λίγα δάκρυα, πολλές δηλώσεις, και έπειτα μια σιωπηλή επιστροφή στην κανονικότητα που παρήγαγε το πρόβλημα.
Ο Ματ Κόλινς, από την άλλη, ενσαρκώνει την κόπωση του αντιφασιστικού αγώνα. Δεν είναι ήρωας με την παραδοσιακή έννοια. Είναι κουρασμένος, συχνά κυνικός, εγκλωβισμένος σε έναν αγώνα χωρίς τέλος. Η σειρά δεν εξιδανικεύει την αντίσταση· τη δείχνει ως αναγκαία αλλά ανεπαρκή. Γιατί όσο η κοινωνία συνεχίζει να παράγει αποκλεισμό, ο εξτρεμισμός θα βρίσκει πάντα νέο υλικό.
Σε τελική ανάλυση, το The Walk-In είναι μια στοχαστική καταγραφή της αποτυχίας. Όχι μόνο της αποτυχίας των θεσμών να προστατεύσουν, αλλά και της αποτυχίας μας να κοιτάξουμε κατάματα τις αιτίες του μίσους. Είναι μια σειρά που αρνείται την παρηγοριά. Δεν προσφέρει κάθαρση, ούτε εύκολες λύσεις. Προσφέρει μόνο έναν καθρέφτη. Και μέσα σε αυτόν τον καθρέφτη, η κοινωνία μοιάζει κουρασμένη, φοβισμένη και επικίνδυνα πρόθυμη να αποδεχτεί απλοϊκά αφηγήματα, αρκεί να μην χρειαστεί να αναμετρηθεί με τις ίδιες της τις ευθύνες.
Ίσως αυτό να είναι και το πιο ανησυχητικό μήνυμα της σειράς: ότι ο εξτρεμισμός δεν είναι μια παρεκτροπή από την κανονικότητα, αλλά ένα από τα πιθανά της αποτελέσματα. Και όσο επιμένουμε να τον βλέπουμε ως εξαίρεση, τόσο θα συνεχίζει να μας εκπλήσσει και να μας σκοτώνει.
Επιμέλεια κειμένου: Βάσω Τσακάλου
